Debaty sejmoweInterpelacje Kadencja

Interpelacja w sprawie naliczania podatku dochodowego od emerytur i rent otrzymywanych przez obywateli polskich za pracę świadczoną w ówczesnej Republice Czechosłowackiej

   Szanowna Pani Minister! Kilka tysięcy obywateli polskich pracowało, m.in. w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, na terenie ówczesnego państwa czechosłowackiego. Wielu z nich nabyło świadczenia emerytalno-rentowe w związku z wykonywaną tam pracą, wypłacane obecnie przez następców prawnych państwa czechosłowackiego - Republiki: Czeską i Słowacką. Republiki te, na podstawie wewnętrznych aktów prawnych przejęły wszelkie zobowiązania nieistniejącego już państwa czechosłowackiego, w tym dotyczące nabytych przez Polaków uprawnień emerytalno-rentowych.    Pracownicy polscy pracowali na podstawie umów o pracę (pracovni smlouwa), które wprost odsyłały do umów międzynarodowych: Umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką o współpracy w dziedzinie polityki i administracji społecznej, podpisanej w Warszawie dnia 5 kwietnia 1948 r. oraz interesującej nas tutaj ratyfikowanej (Dz. U. z 1948 r. Nr 32, poz. 215) Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką o ubezpieczeniu społecznym, podpisanej w Warszawie dnia 5 kwietnia 1948 r. (Dz. U. z 1949 r. Nr 6, poz. 34), zwanej w dalszym ciągu ˝Umową ubezpieczeniową˝.    Artykuł 4 (1) Umowy ubezpieczeniowej stanowi, że: ˝Obywatele drugiego Państwa korzystają ze świadczeń ubezpieczenia społecznego narówni (pisownia oryginalna - dop. T.K.) z własnymi obywatelami, jeżeli umowa niniejsza nie stanowi, lub wzajemne porozumienie między zwierzchnimi władzami administracyjnymi nie postanowią inaczej˝. W powyższej sprawie zastrzeżenia te nie miały miejsca.    Osoby, o których mowa na wstępie, uważają, że podatek od rent i emerytur nie powinien być w tym przypadku pobierany, gdyż ustawodawstwo Czech i Słowacji nie przewiduje poboru podatku dochodowego z tego tytułu. Na Słowacji kwestię tę reguluje § 9 ustawy o podatku dochodowym z 4.XII.2003 r. (Zbierka Zakonov 595/2003). Można także wskazać, że emeryturę wypracowaną przez Polaków w Czechach ustala na podstawie czeskiego prawa o ubezpieczeniach społecznych powiatowy odpowiednik naszego ZUS-u - Česka Sprava Socialniho Zabespeceni.    Ze swojej strony, nie roszcząc sobie oczywiście jakichkolwiek pretensji do roli arbitra w tej sprawie, pragnę podnieść występujące tutaj kwestie prawne, które budzą moje wątpliwości.    Zawarte przez nasz kraj umowy:    - Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 24 czerwca 1993 r. (Dz. U z 1994 r. Nr 47, poz. 189),    - Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 18 sierpnia 1994 r. (Dz. U z 1996 r. Nr 30, poz. 131) w art. 18 stanowią, że emerytury i renty podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, w którym odbiorca tego świadczenia ma miejsce zamieszkania.    Zapis ten nie budziłby żadnych moich zastrzeżeń, gdyby także w Republikach: Czeskiej i Słowackiej pobierany był podatek dochodowy od rent i emerytur. A tak nie jest.    Nie można więc nie oprzeć się wrażeniu, że pobieranie omawianego tu podatku dochodowego przez nasze Państwo, kłóci się z zasadą wyrażoną w Umowie ubezpieczeniowej, która mówi w art. 4 (1) o ˝korzystaniu ze świadczeń ubezpieczenia społecznego narówni z własnymi obywatelami˝.    Z kolei art. 4a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) czyni tę ustawę względną, gdyż do przypadków tu omawianych pierwszeństwo mają powyższe umowy o unikania podwójnego opodatkowania, które z kolei nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od postanowień art. 4 (1) Umowy ubezpieczeniowej z 1948 r. oraz faktu, iż ustawodawstwo Republik: Czeskiej i Słowackiej nie przewiduje pobierania podatku dochodowego od rent i emerytur.    Dochodzi tu moim zdaniem do kolizji umów międzynarodowych - Umowy ubezpieczeniowej z 1948 r. ze wskazanymi wyżej umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania w sytuacji, gdy Republiki: Czeska i Słowacka nie pobierają podatku od rent i emerytur.    Proszę zatem o udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy w świetle powyższego wywodu, w którym wyraziłem wątpliwości natury prawnej, pobieranie podatku od rent i emerytur będących przedmiotem mojej interpelacji jest zasadne?    Z uwagi na doniosłość społeczną przedstawionego tu problemu, dotykającego znacznej liczby polskich obywateli, proszę Panią Minister przy opracowywaniu odpowiedzi na powyższe pytanie o powołanie orzeczeń sądowych, o ile występują w niniejszej sprawie.    Z poważaniem    Poseł Tadeusz Kopeć    Cieszyn, dnia 29 stycznia 2007 r.